Tegenwoordig gebruiken steeds meer consumenten apps als Yuka of INCI Beauty om cosmeticaproducten te ontcijferen. Eén simpele scan, een beoordeling, en het product wordt als ‘goed’ of ‘slecht’ bestempeld. Dat is handig, maar vaak te simplistisch. Daarom is het de moeite waard om wat dieper in te gaan op het ontcijferen van een INCI-lijst.

Hoe worden cosmetica getest?

Apps zoals Yuka baseren zich op de INCI-lijst van producten. Deze lijst bevat alle ingrediënten die in een cosmetische formule voorkomen, gerangschikt op concentratie. De app kent vervolgens een score toe op basis van de aanwezigheid van ingrediënten die als controversieel of potentieel risicovol worden beschouwd: hormoonverstorende stoffen, allergenen, irriterende stoffen of bepaalde ingrediënten afkomstig uit de petrochemie.

Deze analyse biedt een eerste inzicht in de samenstelling. Maar het blijft een gedeeltelijk beeld.

De INCI is een handig hulpmiddel, maar niet volledig

De INCI-lijst is een uitstekend uitgangspunt om een cosmeticaproduct te begrijpen, maar heeft ook zijn beperkingen. De lijst vermeldt weliswaar de aanwezige ingrediënten, maar niet hun exacte hoeveelheden. Alleen ingrediënten die voor meer dan 1 % aanwezig zijn, moeten in aflopende volgorde worden vermeld.

Dit betekent dat de eerste ingrediënten het grootste deel van de formule uitmaken en dat de ingrediënten onderaan de lijst soms in zeer kleine hoeveelheden voorkomen. Dit is een essentieel punt, omdat het gemakkelijk tot misverstanden kan leiden. Een actief ingrediënt dat op de verpakking wordt uitgelicht, kan in werkelijkheid in een minimale hoeveelheid aanwezig zijn, terwijl de basisbestanddelen van de formule, die vanuit marketingoogpunt vaak onzichtbaar zijn, het grootste deel van het product uitmaken.

Dit betekent niet noodzakelijkerwijs dat een product misleidend is, maar nodigt er gewoon toe uit om de samenstelling met meer nuance te bekijken.

De kwaliteit van de grondstoffen

Een van de zwakke punten van deze tools is dat ze de herkomst en kwaliteit van de grondstoffen niet kunnen beoordelen. Twee producten kunnen een zeer vergelijkbare INCI-lijst hebben, terwijl ze zijn vervaardigd met ingrediënten van zeer verschillende kwaliteit.

Een plantaardige olie kan bijvoorbeeld geraffineerd zijn of afkomstig zijn van een eerste koude persing en biologisch gecertificeerd zijn. In het eerste geval zal de olie een groot deel van haar natuurlijke eigenschappen die nuttig zijn voor de huid hebben verloren, terwijl ze in het tweede geval al haar actieve bestanddelen behoudt. Dit verschil komt echter niet tot uiting in de INCI-lijst, noch in de beoordeling door de apps, waardoor deze twee oliën op dezelfde manier worden waargenomen.

Dit is echter een essentieel punt, aangezien de kwaliteit van een cosmeticaproduct niet alleen afhangt van de samenstelling, maar ook van de kwaliteit van de grondstoffen.

Allergenen en etherische oliën: een onderwerp dat genuanceerd moet worden bekeken

Ook in de praktijk wordt de aanwezigheid van allergenen vaak als negatief beschouwd. Sommige moleculen worden echter de facto als allergenen beschouwd, terwijl ze, afhankelijk van hun natuurlijke of synthetische herkomst, meer of minder irriterend kunnen zijn.

Deze moleculen zijn op zich niet gevaarlijk en hun loutere aanwezigheid is dus niet voldoende om een product af te keuren, zeker niet wanneer ze in een lage dosis aanwezig zijn (wat het geval is voor bepaalde moleculen in etherische oliën) en binnen een gecontroleerd gebruiksverband.

Blijf kritisch

Hier volgt wat informatie die u hopelijk helpt beter te begrijpen hoe ontcijferingsapps werken. Het zijn handige hulpmiddelen om u te verdiepen in de samenstelling van producten, maar ze mogen uw eigen kritische analyse en inzicht niet vervangen.